1

Promo 1

Zabytkowa Huta Żelaza w Chlewiskach
Muzeum Techniki

2

Pałac Odrowążów

3

Zabytkowy Kościół z 1121r.

4

Zabytkowy zegar z 1902r.

Serdecznie witamy

W razie jakichkolwiek zapytań lub w celu
uzyskania pomocy, prosimy o kontakt.

 

Urząd Gminy w Chlewiskach
ul. Czachowskiego 49
26-510 Chlewiska


dane kontaktowe

HISTORIA


Chlewiska - rys historyczny

Początki Chlewisk sięgają XII wieku - pierwszym właścicielem tych dóbr był Piotr Dunin ze Skrzynna, starosta kraśnicki, wrocławski i kaliski, który w 1121 r. wybudował kościół, zaś w 1135 r. zachodnią część pałacu.
Kolejnymi właścicielami Chlewisk byli Odrowążowie, którzy od nazwy rodowej posiadłości przyjęli nazwisko Chlewickich. Oni to rozbudowują miejscowy kościół i dobudowują wschodnią część pałacu.
Dzięki zasługom Jakuba, Mikołaja i Piotra Chlewickich Kazimierz Wielki w roku 1360 przenosi ich dobra na prawa magdeburskie. Na wzmiankę zasługuje jeszcze inny (żyjący w XVII w.) Mikołaj Chlewicki - w okresie potopu szwedzkiego był on dowódcą eskorty króla Jana Kazimierza podczas jego wyprawy na Śląsk.


W drugiej połowie XVIII w. Chlewiska przechodzą w ręce rodziny Podkańskich (Józefa oraz Aleksandra).
W 1801 r. dobra Chlewisk liczące 14 400 ha stają się własnością hrabiego Stanisława Sołtyka (posła Sejmu Czteroletniego, jednego z założycieli Towarzystwa Przyjaciół Nauk, marszałka sejmu w 1811r.) oraz jego syna Romana (generała, uczestnika kampanii napoleońskich oraz Powstania Listopadowego) - byli oni właścicielami Chlewisk od 1801 do 1831 r.


Wtedy właśnie zaczyna się szczególny okres rozkwitu Chlewisk i okolicznych terenów: w Chlewiskach w latach 1811-1825 powstaje walcownia blach i fabryka gwoździ (surowiec do produkcji dostarczany jest przez wielki piec w Aleksandrowie powstały już w 1727 r.), w 1820 r. w Aleksandrowie powstaje nastepny wielki piec. Chlewiska wchodzące w skład Staropolskiego Okręgu Przemysłowego są wówczas jednym z największych ośrodków przemysłowych wschodniej Polski. Niestety, w roku 1831 w odwecie za działalność patriotyczną Stanisława i Romana Sołtyków (na wniosek Romana w roku 1830 dokonano detronizacji cara Mikołaja I) ich dobra zostaja skonfiskowane - Stanisław umiera, zaś Roman udaje się na emigrację do Francji.


W 1882 r. do Chlewisk przybywa Francuskie Towarzystwo Metalurgiczne - rozpoczyna sie budowa wielkiego pieca opalanego węglem drzewnym, który będzie pracował aż do 1940 r. dając 5 tys. ton surówki rocznie.
W latach 1895-1912 dobra Chlewisk są własnością hrabiego Ludwika Platera, a następnie jego synów: Zygmunta i Konstantego - w tym czasie powstaje odlewnia w Chlewiskach.

 

Pomnik

 

Gmina Chlewiska posiada też bogatą tradycję niepodległościową.
W okresie Powstania Styczniowego 22 kwietnia 1863 r. pod Stefankowem doszło do potyczki wojsk gen. Langiewicza z wojskami carskimi - oddział powstańczy płk Dionizego Czachowskiego stoczył tu zwycięską bitwę z Moskalami dowodzonymi przez mjr Dońca Chmielnickiego. Czachowski z oddziałem liczącym 438 powstańców przybył od strony Niekłania (blisko 1000 żołnierzy pozostawił w tzw. Piekle Niekłańskim). Około godziny 9.00 szpica oddziału została ostrzelana przez Moskali, których siły liczyły około 350 ludzi.


Powstańcza kompania strzelców i dwie kompanie kosynierów pod wodza Dobrogojskiego wyszły na tyły wroga - to przesądziło o losach bitwy, która w ostatniej fazie przyniosła rzeź wojsk rosyjskich

 

 

Lata II Wojny Światowej to okres szczególnej martyrologii mieszkańców gminy Chlewiska. Na obszarze gminy działał oddział mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala". 11 kwietnia 1940 r. w odwecie za pomoc udzielaną oddziałowi "Hubala" Niemcy spalili wieś Skłoby i rozstrzelali w lesie pod Stefankowem 215 mieszkańców tej miejscowości (wieś Skłoby jest odznaczona Krzyżem Grunwaldu III klasy). Podobny los spotkał 75 mieszkańców Stefankowa, których stracono w miejscowości Firlej koło Radomia 4 kwietnia 1940 r.

 


Cmentarz21 sierpnia 1944 r. pod Antoniowem żołnierze 4 Pułku Piechoty Legionów AK pod dowództwem mjr Józefa Włodarczyka stoczyli całodzienny zwycięski bój z oddziałami niemieckimi. 4 Pułku Piechoty AK uczestniczył w koncentracj odziałów AK, które miały nieść pomoc walczącej Warszawie. W czasie boju żołnierze AK zdołali zająć Antonów i utrzymali go pomimo zaciekłych ataków oddziałów niemieckich. W bitwie pod Antoniowem Niemcy stracili 150 żołnierzy, 12 samochodów oraz 60 sztuk broni palnej. Straty AK: 8 zabitych i 8 rannych..